Ekspozycja prezentująca odkrycia dwóch sezonów wykopalisk archeologicznych prowadzonych na zamku w Kole w sierpniu 2019 r. i we wrześniu 2020 r. przez zespół naukowców z łódzkiej Pracowni Archeologicznej „Trecento” we współpracy z Instytutem Archeologii Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu. Przedsięwzięciem kierowali dr Tomasz Olszacki i prof. Artur Różański. Prace wspomagał wiceprzewodniczący rady kolskiego muzeum Piotr Śniegocki. Badania finansował Wielkopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków.

Wystawa przygotowana specjalnie na rocznicę lokacji dokonanej przez króla Kazimierza Wielkiego, budowniczego warowni. Ważnym elementem wystawy są insygnia władzy: korona, berło i jabłko – wypożyczone z Kowala, rodzinnego miasta monarchy oraz możliwość zapoznania się z tekstem dokumentu lokacyjnego, jaki dla Koła wydał 18 lipca 1362 r. król Kazimierz Wielki. Pozostałą część ekspozycji stanowią znaleziska. Podczas prac przy najstarszej części zamku, którą są pozostałości wieży mieszkalnej (donżonu) znajdującej się w północnej części, czyli rezydencji królewskiej, w wapiennej wylewce fundamentowej znaleziono monetę - kazimierzowski kwartnik (półgrosz) wybity w mennicy krakowskiej w latach 1367 – 1370. Bardzo rzadko spotykany i krótko emitowany. Z postacią króla na awersie i piastowskim orłem na rewersie. Z kolei podczas kolejnych prac badawczych prowadzonych w otoczeniu zamku znaleziono tysiące eksponatów, m.in. fragmenty ceramiki, w tym renesansowych kafli piecowych i zamkowych dachówek, elementów metalowych, grotów do bełtów kusz oraz okuć rycerskich pasów. Najcenniejszy jest pierścień należący do dostojnika lub króla Kazimierza Jagiellończyka, który na naszym zamku spotykał się z rycerstwem i szlachtą.

Znaleziskom archeologicznym towarzyszy bogata część ikonograficzna pokazująca jak zmieniał się zamek i jego otoczenie na przestrzeni minionych wieków oraz koski fajans okolicznościowy z wcześniejszych rocznic lokacji miasta.

Samorządowa Instytucja Kultury
Miasta Koło

Jesteś tutaj:
Archiwum wystawa Fajans kolski w dwudziestoleciu 1919 – 1939

Fajans kolski w dwudziestoleciu 1919 – 1939

Fajans kolski w dwudziestoleciu 1919 – 1939

Znany jako patriota, działacz społeczny, kulturalny i sportowy, człowiek oddany miastu i jego mieszkańcom. Jego pasje i zaangażowanie podzielała córka. 10 listopada minęła 80. rocznica zamordowania przez hitlerowców Czesława i Krystyny Freudenreichów. W hołdzie dla nich Muzeum Technik Ceramicznych przygotowało wystawę "Fajans kolski w dwudziestoleciu 1919 - 1939".

Krystyna i Czesław Freudenreich

Mottem ekspozycji są słowa Czesława Freudenreicha - "być zawsze wiernym ojczyźnie i służyć jej, gdyby nawet miało kosztować to własne życie".

Najważniejsza w ich życiu była Fabryka Fajansu i Majoliki. Ojciec przejął ją jako wnuk założyciela Józefa Freudenreicha. Rozwinął, wprowadził nowe wzory i asortymenty. Córka pomagała w jej prowadzeniu, a z informacji prasowych wynika, że tuż przed wojną przejęła zarządzanie rodzinną firmą.

Fajans kolski w dwudziestoleciu 1919 – 1939 Fajans kolski w dwudziestoleciu 1919 – 1939

Zaprezentowana na ekspozycji ceramika przedstawia się niezwykle interesująco. Możemy zobaczyć okazałe serwisy stołowe zdobione realistyczną dekoracją roślinną np. fiołków czy bratków. Oprócz talerzy, waz czy półmisków składają się z cukierniczek, czajników, dzbanków, kompotierek, salaterek, puszek, sosjerek, kubłów do szampana czy mleczników. Są też wyroby w stylu podhalańskim. Tak bogate zróżnicowanie wzorów pozwalało na idealne dostosowanie do wymagań klientów, na zaspokojenie wszelkich potrzeb. Zarówno wiejskiej chałupy, ziemiańskiego dworu czy mieszczańskiego domu. Wyroby kolskiej fabryki mógł też nabywać odbiorca o bardziej wyrobionym guście, bowiem w produkcji znalazły odzwierciedlenie najnowsze tendencje mody i osiągnięcia polskiej ceramiki artystycznej. Widzimy to wśród przyborów sanitarnych dekorowanych w estetyce art deco. Wykorzystano do tego wymagającą technikę stempla, gdzie poszczególne elementy wzoru wycięte są do odbicia na powierzchni naczynia. Metoda ta, pozornie prosta, wymagała precyzji i umiejętności komponowania większych całości z drobnych elementów. Najmniejsza niedokładność odbijała się na ostatecznym wyglądzie. O dobrym opanowaniu tego sposobu świadczy znajdujący się na wystawie komplet sanitarny ozdobiony ornamentem geometrycznym, komponowanym z kolorowych trójkątów, rombów i półkoli. Starano się poszukiwać piękna w funkcji przedmiotu użytkowego.

Jedną z najoryginalniejszych dekoracji okresu międzywojennego był wzór zaprojektowany przez najstarszą córkę Irenę Freudenreich – Janiszewską. Ukończyła ona w 1931 r. studia w Wyższej Szkole Dekoracyjnej w Brukseli i pracowała w malarni kolskiej fajansarni. Ma on charakter siatki oplatającej powierzchnię naczyń. Tworzą ją cienkie gałązki, z gęsto malowanymi listkami. Układ uzupełniają kwiaty wkomponowane w nitki sieci z prostymi płatkami i intensywnymi kolorami.

Eksponatami bezpośrednio osobiście związanymi z Czesławem i Krystyną są talerze.

Jeden jest dedykowany Czesławowi, a drugi sygnowany wyciskiem Lila nawiązującym do jej imienia Alina. Zwiedzający wystawę zwrócą uwagę na stosowane w prezentowanych wyrobach tradycyjne dekoracje, urozmaicane wprowadzanymi różnymi wariantami kompozycyjnymi i kolorystycznymi. Stosowano zarówno oprawy symetryczne jak i swobodne, aranżacje rozbudowane oraz pojedyncze motywy. Równie bogata jest kolorystyka wzorów: od skromnych, ograniczonych tonacji, poprzez zestawy jasnych, czystych barw do układów ciemnych i intensywnych.

Fajans kolski w dwudziestoleciu 1919 – 1939 Fajans kolski w dwudziestoleciu 1919 – 1939

Kolska fabryka w pokazywanym na wystawie okresie to duży zakład przemysłowy, produkujący dla masowego odbiorcy. Mamy w niej do czynienia z seryjną produkcją kierującą się prawami rynku. W latach trzydziestych wzrosło ogromnie zapotrzebowanie na kolski fajans, tak że towar był sprzedawany niemal od ręki, mimo szalonej konkurencji. Wyroby kolskie dzięki starannemu i estetycznemu wykonawstwu zdobyły nie tylko rynek krajowy, ale i zagraniczne. Liczyło się przede wszystkim zróżnicowanie oferty, umiejętność dostosowania do potrzeb klientów, wprowadzanie nowych wzorów i rozwiązań technologicznych przy zachowaniu wysokiej jakości. Efekty można zobaczyć na wystawie w kolskim muzeum, która będzie czynna do końca stycznia przyszłego roku.

 


Wystawa od 09.11. 2019 - 31.01.2020

Wernisaż 26.11.2019 (wtorek) godz. 17.00

Siedziba Muzeum Technik Ceramicznych w Kole, ul. M. Kajki 44

Copyright © Muzeum Technik Ceramicznych w Kole 2022

Template by Joomla Themes & Copywriter.